Collecties en archieven

De collecties en archieven bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam zijn afzonderlijk beschreven. Gegevens over de herkomst, de verwerving en de inhoud zijn altijd opgenomen. Van een aantal komt daarnaast een volledige inventaris beschikbaar, die een gedetailleerd overzicht geeft van de verschillende onderdelen waaruit de collectie of het archief is opgebouwd.

Laatst gepubliceerd:

Archief van de Sociëteit Onze Kring

De Sociëteit Onze Kring, een gezelligheidsvereniging van Amsterdamse boekverkopers, werd in 1853 opgericht op initiatief van J.H. Gebhard, J.W. Schleijer en J.D. Sybrandi. Bij de oprichting telde de sociëteit 36 leden. Al snel stelde het bestuur voor ook boekdrukkers en papierverkopers tot het gezelschap toe te laten. In 1891 waren er 44 leden, maar er werd al geklaagd over de slechte opkomst.

Sociëteit Onze Kring

Gerrit van Heteren (ca. 1814-1893)

Het was een echte gezelligheidsvereniging, die avonden organiseerde waar biljart, whist en trekjespartijen (een kaartspel) gespeeld werden. Het gezelschap kwam op maandagavond bijeen in Het Noord-Hollands Koffijhuis aan de Vijgendam, voorheen De Rode Leeuw. In 1873 is er wel sprake van geweest dat de sociëteit een ruimte zou huren in gebouw Het Vosje aan het Rokin, waar het Bestelhuis van de boekhandel gevestigd ging worden, maar de huurprijs was aanmerkelijk hoger dan die in De Rode Leeuw, en dan nog zonder biljart.

Een hoogtepunt in haar bestaan vormde het 37½-jarig jubileum in 1891. In 1898 werd de vereniging wegens gebrek aan belangstelling opgeheven.

Collectie verkoopcatalogi van natuurkundige instrumenten

In 1877, bij de verheffing van Athenaeum Illustre tot Universiteit van Amsterdam, werden er vijf faculteiten opgericht, waaronder de faculteit der wis- en natuurkunde. Johannes Diderik van der Waals (1837–1923) werd benoemd als eerste hoogleraar natuurkunde. In 1880 kreeg hij een eigen laboratorium aan de Plantage Muidergracht, dat in 1882 in gebruik genomen werd. In 1908 werd hij als directeur van het laboratorium opgevolgd door Pieter Zeeman (1865–1943).

Verkoopcatalogus natuurkunde

Bulletin technique Miniwatt, 1936

Omdat het laboratorium snel te klein werd, werd in 1918 een houten noodgebouw aan de Plantage Muidergracht in gebruik genomen. In 1923 werd een nieuw laboratorium geopend: het Laboratorium Fysica op de Plantage Muidergracht, vanaf 1940 Zeeman Laboratorium. Een tweede laboratorium kwam in 1935 tot stand: het Natuurkundig Laboratorium aan de Nieuwe Achtergracht, vanaf 1937 het Van der Waals Laboratorium. In 1963–1964 verhuisden beide laboratoria naar de Valckenierstraat. In 1965 werd de faculteit omgevormd tot de subfaculteit der wis- en natuurkunde.

De verkoopcatalogi werden aangeschaft door de afdeling natuurkunde van de Universiteit van Amsterdam, ten behoeve van bestellingen van instrumenten voor onderwijs en onderzoek. In de jaren 1990 werden de catalogi overgedragen aan het Universiteitsmuseum, dat nu deel uitmaakt van de Bijzondere Collecties. De collectie is volledig overgedragen.

Gepubliceerd door  Bijzondere Collecties UvA

22 oktober 2015