Kerk- en religiegeschiedenis

Maarten Luther aan Hieronymous Baumgärtner, 1 januari 1531. [Hs. 78 Em 1]

Brief van Martin Luther

In dit verzamelgebied zijn collecties van West-Europese non-conformistische protestantse stromingen uit de zestiende en zeventiende eeuw sterk vertegenwoordigd. De basis hiervoor werd gelegd met de bibliotheken van het Luthers Seminarium, de Amsterdamse Remonstrantse Kerk en de Verenigde Doopsgezinde Gemeente Amsterdam. Opeenvolgende bibliothecarissen van de Stadsbibliotheek en de Universiteitsbibliotheek hebben daarnaast actief verzameld op dit terrein.

Eind negentiende eeuw werd een collectie Jesuitica verworven en eind twintigste eeuw de bibliotheek van het Begijnhof Amsterdam, waardoor de catholica eveneens redelijk vertegenwoordigd zijn. Actief is verzameld op bijbeluitgaven en religieuze liedboeken. Het feit dat Amsterdam met name in de zeventiende en achttiende eeuw als centrum voor uitgaven van non-conformistische religieuze literatuur functioneerde, heeft eveneens aan de rijkdom van de collectie bijgedragen.

Positionering

De collecties in dit verzamelgebied behoren tot de meest omvangrijke binnen de Bijzondere Collecties en in veel gevallen tot de topcollecties in Nederland. De veelheid van onderwerpen en de diversiteit van de uitingsvormen maken deze collecties tot een belangrijke bron voor onderwijs en onderzoek op allerlei gebieden, zoals de geschiedenis van religieuze gemeenschappen en met name de doopsgezinden en lutheranen en de volgers van Hendrik Niclaes, Jean de Labadie, Antoinette de Bourignon en vele anderen, de reformatie, de religieuze geschiedenis van Nederland en met name Amsterdam, de boekdrukkunst met al haar clandestiene drukken en de Gouden Eeuw. De bijbeluitgaven vormen, samen met die van de Vrije Universiteit Amsterdam en de Katholieke Universiteit Leuven, de belangrijkste bron voor de online bibliografie Biblia Sacra.

De Verenigde Doopsgezinde Gemeente Amsterdam draagt nog steeds bij aan de groei van de bibliotheek. Studenten van het Luthers Seminarium (VU) maken regelmatig gebruik van hun bibliotheek.

Collectieprofiel

  • Bijbels
  • Religieuze liedboeken, met name uit Nederland
  • Amsterdamse religieuze drukken
  • Doopsgezinden
  • Remonstranten
  • Lutheranen
  • Kleinere protestantse stromingen

Belangrijkste collecties

Gepubliceerd door  Bijzondere Collecties UvA

20 juni 2018