Atlas Maior. De wereld van Blaeu

18jun2008 23nov2008 10.00

Tentoonstelling

Tentoonstelling rond de Atlas Maior of Grooten Atlas van Joan Blaeu

Wereldkaart in de Atlas Maior van Joan Blaeu

Wereldkaart in de Atlas Maior van Joan Blaeu

In de Gouden Eeuw kwamen de handel en zeevaart in Amsterdam tot grote bloei. De VOC werd opgericht, nieuwe zeeroutes werden verkend en ontdekkingsreizen leverden behalve veel geld ook nieuwe geografische kennis op. Het wereldbeeld werd daardoor steeds verder ‘opgerekt' en verbeterd. In de ontwikkeling en verspreiding van dat wereldbeeld speelde de Amsterdamse cartografie een grote rol. Een hoogtepunt vormde de Atlas Maior of Grooten Atlas, vanaf 1662 in verschillende edities en talen op de markt gebracht door de Amsterdamse drukker, uitgever en kaartenmaker Joan Blaeu.

Van 18 juni tot en met 23 november is bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam de tentoonstelling Atlas Maior. De wereld van Blaeu te bezichtigen. Met reden is de Atlas Maior opgenomen in de Canon van Nederland. Met zijn bijna zeshonderd kaarten in negen tot twaalf delen overtreft deze atlas in omvang, kwaliteit en geografische dekking alles wat er tot dan toe op dit gebied was verschenen.

De tentoonstelling laat alle exemplaren van de Atlas Maior uit de Bijzondere Collecties zien, en daarnaast een grote collectie losse Blaeu-kaarten. Ze kunnen worden vergeleken met uitgaven van voorlopers, tijdgenoten en navolgers. Zo zijn er atlassen van Amsterdamse concurrenten als Johannes Janssonius en Frederick de Wit. Verder worden atlassen van Claudius Ptolemaeus getoond, met wereldkaarten uit de klassieke oudheid. Ook journalen van de eerste reis naar Indië en het verslag en de kaart van de noodlottige ontdekkingstocht van Willem Barentsz liggen in de tentoonstelling.

China

Kaart van de Chinese provincie Chekiang in de Atlas Maior van Joan Blaeu (detail).

Kaart van de Chinese provincie Chekiang in de Atlas Maior (detail).

Janssonius probeerde Blaeu naar de kroon te steken met een eigen ‘grote atlas', maar die was minder homogeen en omvangrijk dan de Atlas Maior. Blaeu troefde zijn vakbroeders af door als eerste een compleet atlasdeel van China op te nemen. Uiteraard schenkt de tentoonstelling in het Olympisch jaar speciale aandacht aan deze kaarten uit China.

Het Blaeukabinet

Hét pronkstuk van de tentoonstelling is het Blaeukabinet: een fraaie, zeventiende-eeuwse kast waarin een set van de Atlas Maior wordt bewaard. Elke werkdag zal een nieuwe kaart aan het publiek worden getoond.

Atlas Maior. De wereld van Blaeu is de tweede tentoonstelling die de Bijzondere Collecties organiseren in het kader van Amsterdam Wereldboekenstad.

Deelname

Gepubliceerd door  Bijzondere Collecties UvA