Symposium kerkelijke collecties

Afscheidssymposium van conservator Adriaan Plak

24jan2019 13.45 - 16.15

Symposium

Adriaan Plak heeft jarenlang veel betekend voor onderzoekers en voor studenten, die hij met aandacht en kennis op weg hielp. Ter gelegenheid van zijn afscheid organiseren de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam in samenwerking met de Vrije Universiteit en het Amsterdam Centre for the History and Heritage of Protestantism (ACHHP) een symposium over diverse kerkelijke collecties.

Programma van het Symposium 

Dagvoorzitter: Prof. dr. August den Hollander
Locatie: Doopsgezinde kerk, Singel 452. 

13.45 uur Inloop met koffie en thee 

14.15 uur Opening door dr. Marike van Roon, hoofdconservator Bijzondere Collecties

14.25 uur Prof. dr. August den Hollander, Kaarten in bijbels uit de Lage Landen

14.45 uur Dr. Evelyne Verheggen, Jezuïtische juwelen uit het bezit van de UVA. De emancipatie van het katholieke religieuze beeld in de Gouden Eeuw van de Lage Landen

15.05 uur Prof. dr. Mirjam van Veen, “Wil de echte Coornhert nu opstaan?"

15.25 uur Dr. Nina Schroeder, Beyond the Martyrs Mirror. The Use of Stories and Illustrations from the Dutch Anabaptist Martyrological Tradition in Other Early Modern Publications

15.45 uur Prof. dr. Piet Visser, Bijbelprenten en prentbijbels in de Gouden Eeuw. Protestantse beeldcultuur met een doopsgezind randje

16.05 uur Afsluitende woorden

16.15 – 19.00 uur Receptie en gelegenheid om een kleine tentoonstelling te bekijken in het teken van het werk van Adriaan (locatie: Bijzondere Collecties, Oude Turfmarkt 129).

Samenvattingen van de presentaties

Prof. dr. August den Hollander, Kaarten in bijbels uit de Lage Landen

Vanaf het begin van de zestiende eeuw vinden we kaarten in gedrukte Nederlandse bijbels uit de Lage Landen. Alhoewel niet in alle bijbels kaarten voorkomen, waren bijbelkaarten uitermate populair. Soms was een bijbeleditie standaard voorzien van één of meerdere kaarten, soms was het aan de koper zelf om te besluiten of hij kaarten wilde laten inbinden in zijn exemplaar. Kaarten komen meestal voor in bijbels met een protestantse signatuur, meer dan in katholieke bijbels. Waarom waren bijbelkaarten juist bij protestanten zo populair?

Dr. Evelyne Verheggen, Jezuïtische juwelen uit het bezit van de UVA. De emancipatie van het katholieke religieuze beeld in de Gouden Eeuw van de Lage Landen

De invloed en het belang van katholieke devotieprenten en emblemata in de beeldcultuur van de zeventiende-eeuwse Republiek heeft nog steeds niet de aandacht gekregen die het verdient. Dat de Middeleeuwse spiritualiteit en mystiek onveranderd doorwerkte in de bloeiende beeldcultuur van de zestiende en zeventiende eeuw wordt over het algemeen onderschat. Met de inzet en verspreiding van miljoenen ‘beelden’, met name gravures, werd succesvol een tegenoffensief ingezet in de herovering van protestantse zielen ten tijde van de Reformatie. Die strategie werd voornamelijk gestuurd door de in 1534 te Parijs opgerichte jezuïetenorde. Deze lezing laat aan de hand van voorbeelden uit de Bijzondere Collecties van de UvA zien hoe afbeeldingen in de katholieke oude drukken multifunctioneel werden ingezet ter lering, herinnering, verbeelding, heling, troost en vermaak.

Prof. dr. Mirjam van Veen, “Wil de echte Coornhert nu opstaan?"

Bij de digitalisering van de werken van Dirck Volckertsz Coornhert is er voor gekozen primair de door Jacob Aertsz Colom uitgegeven werken te digitaliseren. Colom publiceerde echter meer dan 40 jaar na Coornherts dood. Welke invloed heeft deze beslissing op het onderzoek naar Coornhert?

Dr. Nina Schroeder, Beyond the Martyrs Mirror. The Use of Stories and Illustrations from the Dutch Anabaptist Martyrological Tradition in Other Early Modern Publications

The tradition of Mennonite martyrology publication sets forward early Anabaptists who were captured and killed for their faith as models of faithfulness. Dutch Mennonite martyrologies, which began circulating in the second half of the sixteenth century, offered a growing canon of stories culminating in the second edition of Thieleman Jansz. van Braght’s Martyrs Mirror of 1685, which was enhanced with 104 etchings of Christian martyrs by prolific printmaker Jan Luyken. While the martyr accounts were intended to function as a devotional aid in the Mennonite communities, some of these stories and corresponding illustrations also found other roles in different genres of publication, including history books, city descriptions, and even compendia of artists’ biographies.

Prof. dr. Piet Visser, Bijbelprenten en prentbijbels in de Gouden Eeuw. Protestantse beeldcultuur met een doopsgezind randje

De productie van bijbelprenten en prentbijbels in de Nederlanden tussen ca. 1640-1740 was omvangrijk èn opmerkelijk. In de jonge Republiek waar de beeldcultuur van de rooms-katholieke kerk ooit letterlijk van de muren was gesloopt, ontstond voor dit grafische genre een grote protestantse (reproductie)markt van kopers die kennelijk aan het kale Woord van het ‘sola scriptura’ niet genoeg hadden. Niet minder bijzonder was het doopsgezinde aandeel daarin. Valt dat te verklaren?

Aanmelden

U kunt zich hieronder aanmelden voor het symposium. 

Gepubliceerd door  Bijzondere Collecties UvA