Thérèse Schwartze, portrettiste van de high society

Lezing door Cora Hollema

13sep2018 16.00 - 17.00

Lezing

De Amsterdamse schilderes Thérèse Schwartze (1851–1918) was tijdens haar leven een gevierd portrettiste. Op donderdag 13 september vertelt socioloog, tentoonstellingsmaker en publicist Cora Hollema over haar werk en leven.

Artistiek talent en zakelijk inzicht

Thérèse Schwartze groeide op in een artistiek gezin en leerde het schildersvak van haar vader. Op haar zestiende begon haar professionele leven en werkte ze samen met haar vader in zijn atelier. Na zijn dood in 1874 nam Thérèse de taak van kostwinner op zich. Ze koppelde een groot talent en technische vaardigheid aan een buitengewoon zakelijk inzicht, wat haar schatrijk maakte. Niet alleen bracht ze de negentiende-eeuwse ‘beau monde’ in beeld, zelfs drie generaties Oranje-koninginnen poseerden voor haar. De portretten die Thérèse maakte, hebben een on-Nederlandse allure.

Amsterdamse hoogleraren in beeld

Thérèse zou gedurende haar leven in totaal negen Amsterdamse hoogleraren in beeld brengen. In 1892 schilderde ze de jurist Gijsbert van Tienhoven, hoogleraar in het Romeins en hedendaags recht aan het Athenaeum Illustre (de voorloper van de Universiteit van Amsterdam). In 1877 kreeg hij een groot aandeel in de oprichting van de Universiteit van Amsterdam.

Van Tienhoven

Gijsbert van Tienhoven

Van Tienhoven bekleedde vervolgens vele openbare ambten, waaronder het burgemeesterschap van Amsterdam. Thérèse onderhield vanaf het begin van haar carrière vriendschappelijke banden met de gastvrije familie Van Tienhoven. Dit contact bezorgde haar in 1881 de eerste koninklijke opdracht: een portret van koningin Emma met het eenjarige prinsesje Wilhelmina. Een cruciale stap, die vele deuren opende en de weg naar succes inleidde.

In 1918 portretteerde Thérèse UvA-hoogleraar en bioloog Hugo de Vries. Deze ‘Nederlandse Darwin’ verwierf wereldfaam met zijn experimentele onderzoek naar het mechanisme dat nieuwe plantensoorten vormt. Het portret ter ere van zijn zeventigste verjaardag, in februari 1918, was een van de laatste portretten die Thérèse schilderde.

Hugo de Vries

Hugo de Vries

Harde leerschool

In deze lezing vertelt Cora Hollema over de harde leerschool van een talentvol meisje bij haar ambitieuze Amerikaans-Duitse vader. Cora gaat in op Thérèses gedrevenheid en zakelijk inzicht, waar haar kosmopolitische familieachtergrond van ondernemende migranten een groot aandeel in had. Centraal staan de artistieke ontwikkeling en het technisch raffinement, de internationale roem en Thérèses miljoenenvermogen, dat zowel jaloezie als verbijstering opriep.

Over de spreker

Drs. Cora Hollema (1948) was onder meer werkzaam bij het Frans Halsmuseum, Museon, Universteitsmuseum Agnietenkapel en Slot Zeist. In Zeist organiseerde zij in 1989 een tentoonstelling rondom het werk van Thérèse Schwartze. In 1998 publiceerde zij de monografie Thérèse Schwartze, een vorstelijk portrettiste. In 2010 verscheen de tweede druk: Thérèse Schwartze (18511918), haar klant was koning en in 2015 publiceerde zij de eerste Engelstalige monografie over Schwartze, Thérèse Schwartze, Painting for a Living. Dit boek is na de lezing te koop.

Praktische informatie

De lezing wordt gehouden in het Museumcafé van de Bijzondere Collecties en is vrij toegankelijk. Na afloop is er een kleine borrel. Aanmelden, via onderstaande button, is verplicht.

Gepubliceerd door  Bijzondere Collecties UvA